داستان کوتاه نخل های لال
نویسنده افرا
خلاصه:
«نازلی»، زنی که تازه از شهر به زادگاه پدری‌اش در حاشیه هور برگشته تا خانه‌ی موروثی‌شان را بفروشد، متوجه می‌شود که نخلستان‌های اطراف خانه، شب‌ها صدای زمزمه دارند. اهالی روستا از «نخل‌های لال» حرف می‌زنند؛ نخل‌هایی که ریشه در خاکِ خون‌آلود دارند و کسانی را که تنهایشان بگذارند، در خود می‌بلعند. نازلی کم‌کم می‌فهمد که اجدادش برای ثروتمند شدن، عهدی با موجوداتی قدیمی بسته بودند که حالا برای وصول طلبشان برگشته‌اند.
ژانر: وحشت روان‌شناختی / بومی
مکان: روستایی خیالی در حاشیه هورالعظیم، خوزستان.
باد گرمی که از سمت هور می‌وزید، بوی لجن و خرمای گندیده می‌داد. نازلی در چهارچوب درِ چوبی و پوسیده‌ی خانه ایستاد و به افق خیره شد. خورشید مثل یک سکه‌ی مسیِ کدر در حال فرو رفتن در گل‌ولای هور بود.
صدایی از پشت سرش نیامد، اما حس کرد کسی دارد به او نگاه می‌کند. چرخید. حیاط بزرگ و پر از علف‌های هرز، خالی بود. فقط سایه‌ی بلندِ نخل‌های پیر روی دیوارهای خشتی می‌رقصیدند.
عمو یعقوب صبح همان روز به او گفته بود: «دخترم، تا هوا تاریک نشده از خانه بیرون نرو. نخل‌ها وقتی تشنه می‌شوند، نمی‌گذارند مسافر به جاده برگردد.»
نازلی خندیده بود، اما حالا که خورشید آخرین رمقش را از دست داده بود، خنده‌اش خشک شده بود.
صدای خش‌خشی آمد. انگار هزاران برگ نخل همزمان روی هم کشیده می‌شدند. اما باد نمی‌وزید. هوا سنگین بود، مثل هوای قبل از طوفان. نازلی قدمی به سمت ایوان برداشت که ناگهان صدایی از میان درختان بلند شد. صدایی که نباید می‌شنید. صدای خنده‌ی آرامِ مادرش که ده سال پیش در همین خانه در آتش سوخته بود.
«نازلی... بیا... آب خنک شده...»
نازلی خشکش زد. قلبش در گلویش می‌کوبید. او می‌دانست مادرش مرده است، اما صدا... صدا دقیقاً همان لحنِ مهربانِ قدیمی را داشت. آرام، لرزان و دعوت‌کننده.
او قدمی به سمت نخل‌های سیاه که مثل نگهبانانِ خشمگین در تاریکی مطلق ایستاده بودند، برداشت. زمین زیر پایش انگار نفس می‌کشید.
باد آرام گرفته بود، اما بوی گنداب هور هنوز در هوا موج می‌زد. نازلی قدم‌به‌قدم به لبه‌ی نخلستان نزدیک می‌شد. سایه‌ی تنه‌ی نخل‌ها روی زمین مثل دست‌های درازی بود که انگار می‌خواستند مچ پاهایش را بگیرند.
صدای مادرش دوباره از میان تاریکی غلیظِ میان درختان شنیده شد، اما این بار واضح‌تر، نزدیک‌تر و با خش‌خشی همراه بود؛ انگار کسی روی فرشی از برگ‌های خشک قدم برمی‌داشت.
«نازلی... کجایی دختر؟ چرا دیر کردی؟»
نازلی لب‌های خشکیده‌اش را با زبان تر کرد. پاهایش دیگر از اراده‌ی خودش پیروی نمی‌کردند؛ انگار جادویی مرموز او را به جلو می‌کشید. نگاهش به جویبارِ باریک و کم‌آبی افتاد که از میان نخلستان می‌گذشت. آبِ جویبار زیر نور نیمه‌جان ماه، سیاه و غلیظ به نظر می‌رسید، مثل جیوه.
همین که خواست پا روی لبه‌ی جویبار بگذارد، ناگهان دست زمخت و پینه‌بسته‌ای از پشت، بازوی او را با قدرتی عجیب چنگ زد و محکم به عقب کشید.
نازلی جیغ کوتاهی کشید و روی خاک افتاد.
«نگفتم به این چاهِ بلا نزدیک نشو دختر؟!»
صدای خشن و لرزانِ عمو یعقوب بود. پیرمرد فانوس کهنه‌ای در دست داشت که شعله‌ی کم‌فروغش سایه‌های ترسناکی روی صورت چین‌خورده‌اش می‌انداخت. نفس‌نفس می‌زد و چشمان پیرش در کاسه می‌لرزید.
نازلی در حالی که دستش را می‌مالید، با عصبانیت و ترس به پیرمرد نگاه کرد: «عمو یعقوب! دیوانه شدی؟ مادرم... مادرم همین‌جا بود... داشت صدایم می‌زد!»
پیرمرد نگاهی وحشت‌زده به تاریکی نخلستان انداخت، تفی به زمین انداخت و با صدایی که به سختی شنیده می‌شد، گفت: «مادرت ده سال پیش توی آتش سوخت دختره‌جان! اینی که صدایت می‌زند، مادرت نیست... این "غُولِ هور" است. هرکس به صدای این درخت‌ها جواب بدهد، روحش در ریشه‌ی نخل‌ها گیر می‌افتد.»
در همین لحظه، از اعماق تاریکی نخلستان، صدای خنده‌ای بلند و تیز طنین‌انداز شد؛ خنده‌ای که به مرور تبدیل به جیغی گوش‌خراش و دسته‌جمعی شد؛ انگار ده‌ها نفر همزمان جیغ می‌کشیدند. شعله‌ی فانوس عمو یعقوب با باد شدیدی که از هیچ‌کجا وزید، لرزید و خاموش شد.
تاریکیِ مطلقشان حلقه زد.
با خاموش شدن فانوس، تاریکیِ خفه¬کننده‌ای دور تا دور نازلی و عمو یعقوب را پر کرد. بوی تندِ خاک‌نم و نعناع وحشی با بوی تندِ گوگردی غریبی آمیخته شد. صدای خنده‌های جیغ‌مانند از میان نخل‌ها کم‌کم فروکش کرد و جای خود را به سکوتی سنگین داد؛ سکوتی که فقط با صدای تپش قلب وحشت‌زده‌ی نازلی شکسته می‌شد.
عمو یعقوب دست لرزان نازلی را محکم چسبید. پوست دستش مثل چرم کهنه خشک و داغ بود.
«پاشو دختر... پاشو بیا تو خانه. اینجا سرپاست تا وقتی که چراغش روشن باشه...»
چند دقیقه بعد، زیر نور ضعیف و زردِ لامپ کم‌مصرفی که از سقف تاق‌نما آویزان بود، در اتاق پذیراییِ خشتی و قدیمی نشسته بودند. فرش‌های لعل‌فام و کهنه، بوی خاکیِ عمیقی می‌دادند. عمو یعقوب کتری سیاهی را روی پیک‌نیک گذاشت و با دست‌های پینه‌بسته‌اش، استکان کوچکی چای برای نازلی ریخت.
«بخور... دست‌هات داره می‌لرزه.»
نازلی استکان را گرفت، اما جرات نکرد بنوشد. نگاهش به عکس‌های قاب‌گرفته روی دیوار دوخته شده بود؛ عکس پدرش، عمویش و مادری که در آتش سوخته بود.
«عمو یعقوب... بس است دیگر! این بازی‌ها یعنی چه؟ مادرم چطور... چطور صدایم زد؟ این چه حرفی بود که زدی؟ غولِ هور یعنی چه؟ مگر ما توی قرن بیست و یکم زندگی نمی‌کنیم؟»
پیرمرد آهی کشید که انگار از ته چاه برمی‌آمد. روی صندلی حصیری نشست، نگاهی به پنجره‌ی بسته انداخت که بیرونش تاریکیِ مطلق بود و گفت:
«شهرنشین شده‌ای، یادت رفته اینجا کجاست. خیال می‌کنی این نخلستان و این خانه ارثِ مادریِ ساده‌ای است که پدرت برایت گذاشته؟ نه دختر... این زمین‌ها به خون آلوده‌اند.»
نازلی آب دهانش را قورت داد: «خون... خونِ کی؟»
عمو یعقوب سرش را پایین آورد و با صدایی گرفته ادامه داد:
«پدر بزرگت... خدابیامرز حاج‌محمود، مردِ تندخویی بود. سال‌ها پیش، وقتی خشکسالی افتاد به جانِ هور و همه‌ی احشام و نخل‌های مردم خشک شد، او حاضر نشد تسلیم بی‌آبی بشود. یک شب... یک شبِ بَدِ قمر در عقرب، رفت به دلِ باتلاقِ دوردست... با کسی معامله کرد. عهد بست که در عوضِ پربرکت شدنِ خرماهای این زمین و ثروتش، سال‌ها بعد... یکی از خونی‌ترین عزیزانش را پیشکشِ نگهبانِ هور کند.»
نازلی حس کرد نفس در سینه¬اش حبس شده. نگاهش روی عکس مادرش ثابت ماند.
«پس... آتش‌سوزیِ مادرم...»
عمو یعقوب سرش را به نشانه‌ی تایید تکان داد:
«اون آتش‌سوزی اتفاق نبود، دخترم. عهدِ پدر بزرگت بود که داشت تاوان پس می‌داد. اما سهمِ اون موجود سیر نشده... حالا که تو برگشته‌ای تا سند این زمین‌ها را امضا کنی و بفروشی‌شان، یعنی پای گذاشته‌ای روی همان عهد. این زمین‌ها مالِ تو نیستند نازلی... و مرده‌های این خانه، اجازه نمی‌دهند از اینجا بروی.»
همین که حرفِ پیرمرد تمام شد، صدای محکم و وحشتناکی به درِ چوبیِ حیاط خورد؛ انگار کسی با تنی سنگین و با مشت‌های فولادی داشت به در می‌کوبید. صدای زوزه‌ی بادی عجیب از بیرون بلند شد و شیشه‌های پنجره‌ی اتاق به لرزه درآمدند.
عمو یعقوب رنگ به رخسار نداشت، با ترسی که در صدایش موج می‌زد گفت:
«درب رو قفل کردند... اومدن سراغت!»
کوبش به در چنان محکم بود که گرد وخاک از تیرچه‌های چوبی سقف روی فرش‌های کهنه ریخت. صدای در زدن ناگهان قطع شد و جایش را به صدای کشیده شدن چیزی روی خاک حیاط داد؛ انگار تنه‌ای سنگین را روی زمین می‌کشیدند.
نازلی به در چوبیِ اتاق دوخته شده بود، پاهایش به زمین میخکوب شده بود و نفس‌کشیدن برایش سخت شده بود.
عمو یعقوب به سرعت بلند شد، چوب‌دستی بلندش را برداشت و با صدایی لرزان اما محکم پچ‌پچ کرد:
«خفه شو... صدات در نیاد. نباید بفهمن بیداریم.»
اما دیگر دیر شده بود.
دستگیره‌ی فلزی درِ اتاق به آرامی چرخید. صدای جیرجیرِ زنگ‌زده‌اش در فضای کوچک اتاق پیچید. در به آرامی، سانتی‌متر به سانتی‌متر باز شد.
از لای در، بوی تعفنِ لجنِ هور و خرمای گندیده به درون هجوم آورد. شعله‌ی لامپ بالای سرشان شروع کرد به سوسو زدن و کم‌نور شدن، تا اینکه کاملاً خاموش شد و اتاق در تاریکیِ سردی فرو رفت.
تنها منبع نور، نور آبی‌رنگ و مرده‌ی ماه بود که از پنجره‌ی اتاق به داخل می‌تابید.
در کامل باز شد. قامتی بلند و سایه‌وار در چارچوب در ایستاد. شانه‌هایش افتاده بود و از لباس‌هایش قطرات آبِ سیاه و گل‌آلود روی زمین می‌چکید. سرش پایین بود، اما به آرامی سر را بالا آورد.
نازلی دستش را جلوی دهانش گذاشت تا جیغ نکشد. موهای تنش سیخ شد.
آنکه پشت در ایستاده بود، صورتِ مادرش را داشت؛ اما پوستی خاکستری، چشمانی کاملاً سفید و بدون سیاهی، و لبخندی کشیده تا گوش‌ها.
«نازلی... چرا در رو بستی؟ مگه نگفتم منتظرت هستم؟»
صدا، صدای مادرش بود اما از عمق چاهی عمیق و پر از آب بیرون می‌آمد. سایه قدمی به درون اتاق گذاشت. آبِ سیاه از لباس‌هایش روی زمین جاری شد و هر جا که می‌چکید، ردِ سیاهی از خود به جا می‌گذاشت.
عمو یعقوب جلو آمد، آیه‌ی کوچکی زیر لب زمزمه کرد و چوب‌دستی‌اش را به سمت موجود گرفت:
«دور شو ملعون! این دختر مالِ تو نیست!»
موجود سرش را کج کرد، خنده‌ی خوفناکی سر داد و در یک لحظه، با سرعتی غیرطبیعی به سمت عمو یعقوب یورش برد. قبل از اینکه پیرمرد بتواند حرکتی کند، سایه دست دراز کرد و او را بلند کرد و به دیوار کوبید. عمو یعقوب با ناله‌ای خفه روی زمین افتاد و بی‌حرکت شد.
نازلی با وحشت به پیرمرد و سپس به موجودی که حالا قدم‌به‌قدم به او نزدیک می‌شد، نگاه کرد. راه فراری نبود. دستش به لبه‌ی میز کوچک کنار دیوار خورد... انگشتانش به قاب عکسی قدیمی برخورد کرد؛ همان عکسی که حاج‌محمود، پدربزرگش، را در جوانی با تکه کاغذی مرموز در دست نشان می‌داد.
قلب نازلی مثل گنجشکی تیرخورده در قفس سینه‌اش می‌کوبید. قدم‌به‌قدم عقب رفت تا کمرش به دیوار سرد و گچی اتاق چسبید. موجودِ سایه‌وار با همان لبخندِ کشیده و چشم‌های سفیدِ خیره، نزدیک و نزدیک‌تر می‌شد. بوی خفقان‌آورِ لجنِ هور تمام فضای ریه‌هایش را پر کرده بود.
چند قدم آن‌طرف‌تر، عمو یعقوب بی‌هوش روی زمین افتاده بود و هیچ حرکتی نمی‌کرد.
نازلی که از ترس دستش می‌لرزید، دست برد و قاب عکس قدیمیِ پدربزرگش (حاج‌محمود) را از روی میز چنگ زد. شیشه‌ی روی قاب ترک برداشت. با نگاهی سراترس به عکس خیره شد. پدربزرگ در عکس، تکه‌کاغذی مچاله و زردرنگ در دست داشت که رویش با جوهری سیاه، خطوطی عجیب شبیه به طلسم‌های هور نوشته شده بود.
موجودِ شبهِ‌مادر با صدایی خشن و خش‌دار لب باز کرد:
«بی‌فایده است نازلی... کاغذی که دستِ پیرمرد است، سال‌ها پیش سوخته... خاکسترش هم توی هور گم شده...»
نازلی ناامید شد. انگشتانش روی لبه‌ی چوبی قاب لغزید. ناگهان حس کرد پشتِ مقوای کهنه‌ی عکس، برجستگیِ زبری وجود دارد. با ناخن‌هایش لبه‌ی مقوا را کج کرد. تکه کاغذی تاخورده و قدیمی، از پشت قاب به بیرون سر خورد و روی زمین افتاد.
با نور ضعیفِ ماه، چشمش به خطوط روی کاغذ افتاد. دست‌خط خودِ پدربزرگ بود که با عجله نوشته بود:
*«اگر نگهبانِ هور بازگشت... خون با خون تسویه نمی‌شود. عهدِ بسته شده با آتش، تنها با "آبِ نمکِ هور و خاکسترِ قربانیِ اول" باطل می‌گردد. ریشه‌ی نخلِ اول را بسوزانید.»*
نازلی سرش را بالا آورد. موجود سایه‌وار فقط چند قدم با او فاصله داشت؛ دست‌های دراز و استخوانی‌اش را به سمت گلوی نازلی دراز کرده بود.
چشمان نازلی از ترس و خشم برق زد. او فهمید راه نجات کجاست.
با حرکتی سریع، تکه کاغذ را در جیبش چپاند، خم شد و فانوسِ خاموشِ عمو یعقوب را از روی زمین برداشت. با صدایی لرزان اما پر از تهور فریاد زد:
«تو مادرم نیستی... تو فقط یک سایه‌ی گرسنه‌ای!»
موجود با جیغی کرکننده به جلو هجوم آورد تا او را ببلعد، اما نازلی ناگهان به سمت درِ پشتیِ اتاق که به سمت باغچه و نخلستان باز می‌شد، دوید...
درِ پشتی با ضربه‌ی شانه‌ی نازلی با غژغژی خشک باز شد و هوای دم‌کرده و خفقان‌آورِ شب روی صورتش ریخت. پشت سرش، غریوی شبیه به غرش آبشارِ لجن از گلوی آن موجود برخاست؛ دیوارهای خشتی خانه زیر هجومِ سنگینش لرزیدند، اما درِ باریکِ انبار برای اندام کش‌آمده و ناموزونش تنگ بود. همین چند ثانیه گیر افتادنِ سایه، به نازلی فرصت فرار داد.
پاهایش بی‌امان در گل‌ولای چسبنده‌ی لبه‌ی هور فرو می‌رفتند. خارهای تیز بوته‌های قیچ، ساق پاهایش را می‌خراشیدند، اما سوزش زخم‌ها در مقایسه با انجمادِ ترسی که در رگ‌هایش جریان داشت هیچ بود. در یک دستش فانوس خاموشِ آغشته به نفت بود و در جیبش فندک کهنه‌ی